Lễ hội Chol Chnam Thmay của người Khmer

Lễ hội Chol Chnam Thmay (hoặc Chaul Chnam Thmay) là lễ hội mừng năm mới theo lịch cổ truyền của dân tộc Khmer.

Lễ hội Chol Chnam Thmay cũng là những ngày Tết của Campuchia, Lào, Thái Lan, Myanma, Sri Lanka. Ngoài tôn giáo chính là Phật giáo, người Khmer còn tin rằng mỗi năm có một vị thần trên trời (Têvôđa) được sai xuống để chăm lo cho cuộc sống và con người trong năm đó, hết năm lại về trời để vị thần khác xuống hạ giới. Những ngày này trở thành, lễ hội truyền thống của cả cộng đồng. Tổ chức nhiều trò vui như đốt đèn trời, đốt ông lói, đánh quay lửa… Các cụ già kể cổ tích, thần thoại, chuyện cũ cho con cháu nghe.

Lễ hội Campuchia, le hoi Campuchia, lễ hội của Campuchia, lễ hội truyền thống, tết cổ truyền Campuchia, Lễ hội Chol Chnam Thmay

Lễ hội Chol Chnam Thmay (Chaul Chnam Thmay) là lễ hội mừng năm mới theo lịch cổ truyền của dân tộc Khmer Nam bộ. Lễ Chol Chnam Thmay cũng là ngày Tết cổ truyền của người dân các nước Campuchia, Lào, Thái Lan, Myanma, Sri Lanka. Lễ hội Chol Chnam Thmay thường tổ chức vào khoảng đầu tháng Chét của lịch Phật giáo Khmer (khoảng giữa tháng 4 dương lịch) và kéo dài trong 3 ngày, năm nhuận kéo dài 4 ngày với tên gọi mỗi ngày tết khác nhau. Trong những ngày đó, mọi công việc ruộng rẫy đều được ngừng lại, mọi người cùng nghỉ ngơi và vui chơi giải trí. Vào dịp này, con cháu dù ở xa xôi đến đâu cũng trở về để sum họp cùng gia đình trong ba ngày Tết.

Ngày thứ nhất gọi là ngày Châul Sây Kran Thmây, tức là ngày thay năm cũ vào năm mới. Trong ngày này, mọi người ăn mặc đẹp, mang theo nhang, đèn, lễ vật vào chùa. Ở chùa, sẽ tổ chức tụng kinh, rắc nước có hương thơm ở một số nơi nhằm tiễn đưa vị thần năm cũ, xua đuổi tà ma, tẩy rửa điều xui xẻo của năm cũ.

Lễ hội Chol Chnam Thmay (hoặc Chaul Chnam Thmay) là lễ hội mừng năm mới, cũng là những ngày Tết của Campuchia, Lào, Thái Lan, Myanma, Sri Lanka.

Lễ hội Chol Chnam Thmay Ở các gia đình, con cháu sẽ tổ chức đi thăm và dâng quà, bánh trái cho ông bà, cha mẹ, người thân thể hiện sự cung kính với ông bà, cha mẹ và gửi gắm ước nguyện cầu mong vị thần năm mới cùng tổ tiên phù hộ độ trì, giúp cho việc làm ăn được phát đạt, đời sống gặp nhiều may mắn.

Sau đêm tiễn năm cũ, sang ngày thứ hai Lễ hội Chol Chnam Thmay là ngày Wanabat (Wonbơf), người dân Khmer tổ chức nghi thức rước năm mới. Đầu tiên là rước Mahasoongkran (tức là cuốn đại nông lịch Khmer). Dẫn đầu đoàn rước là chằn mang mặt nạ oai vệ tay cầm gậy múa mở đường, theo sau là đội trống Chhay dăm hoặc dàn nhạc ngũ âm. Sau khi đoàn rước đi ba vòng quanh ngôi chùa chính, bà con phật tử sẽ vào chính điện cùng tụng kinh để đón chờ vị thần năm mới. Riêng lớp thanh thiếu niên trẻ tuổi thì tổ chức các trò vui chơi dân gian như: Kéo co, bịt mắt, đá gà, nhảy bao, đánh bóng hay các tiết mục văn nghệ như: Rom vong, hát aday đối đáp, chơi chhay dăm hay xem rô băm, du kê, phim ảnh…

Lễ hội Chol Chnam Thmay sang ngày tết thứ ba – ngày Tngai Laeung Saka (Lơm săk), sau khi dâng cơm sáng và trưa cho các vị sư, bà con mang nước ướp hương thơm cùng nhang đèn đến đền thờ Phật làm lễ tắm tượng Phật và sư sãi cao niên. Ở gia đình cũng tổ chức tắm rửa cho ông bà, cha mẹ và thay bộ quần áo mới do con cái dâng tặng. Việc tắm rửa này sẽ giúp tẩy rửa bụi trần của năm cũ và chúc phúc, chúc thọ cho người lớn tuổi.

Có thể nói, Tết Chol Chnam Thmay là dịp để đồng bào dân tộc Khmer gửi gắm ước mơ hạnh phúc, ý thức hướng thiện và lòng biết ơn đối với ông bà, cha mẹ và những người có công lao với dân tộc, đất nước đã qua đời.