Lễ hội Cá ông truyền thống tại Đà Nẵng và niềm tin đi biển bình an của dân chài

Đã từ bao đời nay, lễ hội Cá Ông (còn được gọi là lễ tế Cá Voi, lễ cầu ngư) là lễ hội lớn nhất của ngư dân thành phố Đà Nẵng.

Lễ hội Cá Ông thờ phượng Cá Ông ở đây không chỉ được xem là sự tôn kính thần linh mà còn gắn liền với sự hưng thịnh của cả làng cá. ‘Ông’ là tiếng gọi tôn kính của ngư dân dành riêng cho cá voi, loài cá thường giúp họ vượt nạn khi lênh đênh trên biển cả.

Hàng năm, thường là sau khi ăn Tết xong, như dân tổ chức lễ tế cá Ông lồng ghép dưới hình thức Lễ hội Cá Ông và lễ ra quân đánh bắt vụ cá nam. Lễ hội được diễn ra trong hai ngày vào trung tuần tháng 3 âm lịch. Bên cạnh phần lễ, phần hội với các trò lắc thúng, đua thuyền, bơi lội, kéo co, đá bong, hát tuồng, hát hò khoan… Lễ hội Cá Ông bày tỏ khát vọng được bình yên trong cuộc sống của ngư dân, những con người luôn phải đối mặt với nhiều bất trắc khi lênh đênh trên biển cả.

Lễ hội khắp nơi, lễ hội thế giới, lễ hội Việt Nam le hoi Da Nang, Lễ hội Cá Ông

Lễ hội khắp nơi, lễ hội thế giới, lễ hội Việt Nam le hoi Da Nang, Lễ hội Cá Ông

Lễ hội khắp nơi, lễ hội thế giới, lễ hội Việt Nam le hoi Da Nang, Lễ hội Cá Ông

Tại Đà Nẵng, lễ hội Cầu Ngư được tổ chức ở những vùng ven biển như Mân Thái, Thọ Quang, Thanh Lộc Đán, Xuân Hà, Hòa Hiệp. Ngày đầu thiết lễ tiên thường, ngày sau là lễ tế chính thức. Trong ngày lễ, bàn thờ được trang hoàng hết sức rực rỡ, trang nghiêm. Các nhà đều đặt bàn hương án bày đồ lễ cúng. Trên mỗi tàu thuyền đều chăng đèn kết hoa.

Tại các lễ này, Ban nghi lễ chọn ra một người cao tuổi, có uy tín với bạn chài, gia đình không mắc tang chế để làm chánh lễ. Vị chánh lễ sẽ bái dâng đồ tế lễ (không được dùng hải sản) và đọc văn tế nói lên lòng biết ơn của dân làng đối với công đức Cá Ông và cầu mong mùa đánh bắt bội thu, thuyền bè đi khơi về lộng an toàn; bày tỏ lòng thành kính, tưởng nhớ các bậc tiền nhân quá cố và cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hoà, cầu một mùa đánh bắt thắng lợi, đời sống ngư dân ấm no hạnh phúc.

Song song phần lễ, phần hội trong dịp này cũng được tổ chức khá sôi nổi, vui tươi, lành mạnh với các hoạt động văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao mang đậm sắc thái của ngư dân vùng biển như: thi đan lưới, thi làm gỏi cá, ngoáy thúng, hô bài chòi; các môn thể thao: bóng đá bãi biển, kéo co, đẩy gậy với sự tham gia của các phường chài …

Lễ hội cúng Cá Ông có vị trí đặc biệt trong đời sống tâm linh và tín ngưỡng của cộng đồng ngư dân, đặc biệt là ngư dân các làng vạn chài. Qua thời gian, lễ hội càng được củng cố trong cộng đồng ngư dân ven biển và trở thành lễ hội truyền thống của bà con.